Waarom afvalverbranding geen goede oplossing is

Op het eerste zicht lijkt afval verbranden een droomoplossing. Je raakt van je rotzooi vanaf, en je kan nog wat energie recupereren uit de warmte die tijdens het verbrandingsproces gegenereerd wordt.

Dat lijkt een prima zaak, en het grote voordeel van afvalverbranding is dan ook dat de nadelen ervan niet meteen zichtbaar zijn. Dat maakt het voor de voorstanders van afvalverbranding een stuk makkelijker om hun verhaal te verkopen.

De realiteit is echter anders, afvalverbranding is wel degelijk een aangebrande zaak.

Milieu en gezondheid

De afvalindustrie zal je er met plezier op wijzen dat afvalverbrandingsovens gereglementeerd zijn en dat een verbrandingsoven aan normen moet voldoen, filters moet hebben enzoverder. Dat is (gelukkig maar) ook correct.

Maar het is een hele sprong om daaruit te concluderen dat afval verbranden helemaal niet schadelijk is voor mens en milieu.

Het is een gangbare taktiek om mensen te vertellen dat hun vrees tegenover verbrandingsoven is gebaseerd op een gebrek aan kennis ter zake. En een dozijn ingenieurs zolang te laten praten over allerlei ingewikkelde technieken dat je jezelf al snel dom gaat voelen als je toch nog ergens aanvoelt dat je niet echt vertrouwen hebt in zo'n verbrandingsoven.

Je mag echter wat meer vertrouwen hebben in je gezond verstand, want voor alle ingewikkelde informatie die men je geeft is er een veel simpeler vraagstuk dat ze niet beantwoorden. Laat ons een voorbeeld geven:

In de MER kennisgeving voor het project van Recover Energy staan volgende gegevens:

  • Jaarlijks te verbranden hoeveelheid afval: 150.000 ton
  • Jaarlijks af te voeren restfractie: 30.000 ton

Concreet wil men jaarlijks 150.000 ton afval verbranden. Het as dat na het verbranden overblijft is goed voor 30.000 ton per jaar.

Dat wil zeggen dat er elk jaar 120.000 ton verdwijnt.

Je kan geen materiaal wegtoveren. En als er al tovenaars bestonden is het maar de vraag of die hun dagen zouden willen slijten in afvalverbrandingsovens. Je kan alleen materiaal omzetten (via een verbrandingsproces) naar iets anders. Wat dat iets anders dan precies is, dat is niet zo duidelijk.

Er is uiteraard het as, maar dat hebben we al van ons rekensommetje afgetrokken, dus die 120.000 ton per jaar daar zit geen as tussen.

Water, dat zal er wellicht wel inzitten. Dus een deel van die 120.000 ton per jaar is water en wordt omgezet in waterdamp. Maar zelfs als een zesde water is (dat is al wel heel erg nat afval) dan blijft er nog 100.000 ton per jaar over dat verdwijnt.

Uiteraard verdwijnt er niks. Die 100.000 ton wordt elk jaar gewoon door de schoorsteen in de lucht geblazen in de vorm van kleine stofdeeltjes die zo klein zijn dat ze dwars door alle filters doorblazen.

Die deeltjes zijn zo klein dat als je ze inademt, ze door je longwand in je bloedbaan terecht komen en van daar op een reis door heel je lichaam beginnen. En ze zijn zelfs klein genoeg om de bloed-hersen bariere door te komen en zich te nestelen, ergens in je hoofd om daar tot op het einde van je dagen te blijven zitten.

En wat zijn die deeltjes precies? Geen mens die het weet. In de hitte van de verbrandingsoven, en in de schouw achteraf gebeuren de meest onvoorspelbare chemische reacties, en wat er precies uit de schouw komt, dat kan niemand je met zekerheid vertellen. Behalve dan dat het om pakeg 100.000 ton materiaal per jaar gaat.

Op die manier vergiftigen verbrandingsovens het leefmilieu, de voedselketen en ons lichaam met toxische stoffen. Ze brengen een brede waaier aan schadelijke stoffen in de lucht, het water en de bodem. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan de hoeveelheid van een aantal zeer schadelijke vervuilende stoffen waaronder dioxines, furanen, NOx, PAK, allerlei zware metalen en een hoop fijn stof.

Allen staan ze bekend voor hun negatieve invloed op de volksgezondheid en velen ervan stapelen zich op in ons lichaam.

[terug naar de inhoudstabel]

De as van een verbrandingsoven

Verbrandingsovens produceren restfracties. Naast de uitstoot van rook en water creƫren ze ook zeer giftig as (de zogenaamde slakken), vliegas en ketelas. Deze restfracties zitten vol met zware metalen, dioxines en andere vervuilers. Ze dienen gestort te worden omdat ze te giftig zijn voor hergebruik, al tracht de industrie dit soms toch nog te doen.

[terug naar de inhoudstabel]

Afvalverbranding draagt bij tot de klimaatsverandering

Afvalverbrandingsovens stoten grote hoeveelheden broeikasgassen uit zoals CO2 en N2O die een belangrijke bijdrage leveren aan de opwarming van onze aarde en de globale klimaatswijzigingen.
Ze zijn ook een belangrijke bron van indirecte broeikasgassen zoals koolstofmonoxide, stikstofmonoxide, NMHC en zwaveldioxide.

Verbrandingsovens stoten per megawatt-uur aan opgewekte energie meer CO2 uit dan eender welke elektriciteitscentrale die draait op fossiele brandstoffen, inclusief de steenkoolcentrales.

Maar de grootste bijdrage van afvalverbrandingsovens aan de klimaatswijziging is het ondermijnen van technieken voor afvalvermindering en recyclage programma's. Tevens moedigen ze het ontginnen van duurzame grondstoffen aan.

[terug naar de inhoudstabel]

Lokaal weefsel

Verbrandingsovens ondermijnen de locale economie en werkgelegenheid. Het zijn peperdure projecten die worden gerealiseerd door grote internationale firmas. Afvalverbranding, de duurste verwerkingsmethode voor afval , concurreert rechtstreeks met de budgetten voor recyclage en compostering. Bovendien worden in een recyclage installatie tien maal zoveel mensen tewerkgesteld als in een verbrandingsinstallatie.

Een ander donker kantje van de verbrandingsovens is dat het de industrie een optie geeft om hun vuile was te laten verdwijnen. Waar je vroeger al eens in de krant las over een schandaal omdat men ergens radioactief afval of asbest had gestort hoor je dat vandaag veel minder. Omdat het niet meer gebeurd, of omdat wat in de verbrandingsovens verdwijnt voorgoed onopspoorbaar is? (maar daarom niet minder schadelijk)

[terug naar de inhoudstabel]

Sustainability

Afval verbranden is de toekomst verbranden

Het gebruik van afvalverbrandingsovens houdt een systeem in stand waarbij een constante stroom van grondstoffen moet ontgonnen worden, verwerkt in fabrieken, getransporteerd over de hele wereld, en verbrand in onze achtertuin.

Dit eenrichtingsmodel van ontginning, productie, transport, consumptie en verbranding is een fundamenteel probleem voor de toekomst van onze planeet, waar grondstoffen eindig zijn en het milieu onder steeds grotere druk komt te staan.

[terug naar de inhoudstabel]

Afvalverbrandingsovens zijn energievreters

De afval-lobby, die afval-energie centrales promoten, beweren dat het verbranden van afval met energierecuperatie een win-win oplossing is voor onze afval- en energieproblemen. De waarheid is echter dat deze afvalverbrandingsovens energie vreten.

Het verbranden van materialen die men zou kunnen herbruiken/recycleren/komposteren doet het energie-besparend potentieel om deze materialen op een andere manier aan te wenden teniet. Zo bespaart recycleren drie tot vijf maal zoveel energie dan wat de verbrandingsovens genereren.

Afvalverbrandingsovens zijn netto verliezers van energie als je rekening houdt met de energetische waarde van de verbrande materialen. Als je weet welke enorme energie er schuil gaat in de grondstoffen die in een afvalverbrandingsoven worden verbrand, dan is de luttele energie die er uit wordt gewonnen een beschamend resultaat.

[terug naar de inhoudstabel]